🇲🇾Week of October 19

Perdana Menteri Anwar Ibrahim telah menggalakkan orang ramai beralih kepada TuJu, sebuah aplikasi navigasi Malaysia, sebagai pengganti Waze, selepas kerajaan mengarahkan penjawat awam berhenti menggunakan Waze dengan serta-merta, dengan alasan kaitannya dengan Israel. Desakan itu kini telah menghasilkan satu angka muat turun: TuJu telah merekodkan lebih daripada 700,000 muat turun.12

Young Syefura telah mempersoalkan sama ada TuJu bersedia untuk peralihan itu, iaitu perkara yang dibawa oleh Harian Metro. Lim Guan Eng melangkah lebih jauh, menyifatkan TuJu sebagai memalukan negara dan mengkritik pihak yang menasihati Anwar mengenai perkara itu.34

Agensi di sebalik aplikasi itu berkata kerja sedang dijalankan. LLM dan PCSB sedang giat memulihkan dan menambah baik TuJu, dan LLM sedang melaksanakan penambahbaikan ketika ramai pengguna menyatakan rasa kecewa dengan aplikasi tersebut.25

Secara berasingan, 7.6 juta rekod pengguna Waze didakwa telah dijual di web gelap, iaitu dakwaan yang dikaitkan dengan ClearPhish.6

Polis menahan seorang pelajar berusia 16 tahun selepas seorang guru cedera dalam satu serangan di sebuah sekolah di Kuching. Guru itu cedera ketika cuba merampas objek tajam yang dibawa oleh pelajar tersebut, yang digambarkan dalam laporan sebagai sebilah kapak.123

Suruhanjaya Komunikasi dan Multimedia Malaysia menurunkan video serangan itu selepas kejadian tersebut. Polis mengesahkan penurunan rakaman tersebut.423

Angkatan Muda Keadilan Sarawak menyeru siasatan menyeluruh dan telus dijalankan terhadap kes itu. Tuntutan sayap tersebut disiarkan oleh portal berita media kerajaan.5

Sekolah di lima negeri, Kuala Lumpur dan Putrajaya akan beroperasi seperti biasa esok ketika jerebu berterusan, manakala sekolah di Selangor juga kekal dibuka. Kementerian Pendidikan melanjutkan tarikh akhir kemasukan markah UASA, peperiksaan akhir sesi dan PAJSK.1234

Keputusan itu menerima kritikan daripada Kosmo Online, yang menyiarkan tajuk "Tutup salah, buka salah, serba tidak kena" berhubung pengendalian operasi sekolah semasa jerebu.5

Jerebu itu berpunca daripada kebakaran hutan dan tanah di Indonesia, dengan asap merebak melintasi sempadan; Singapura telah mengeluarkan notis kepada tujuh syarikat Indonesia yang dikenal pasti sebagai punca berkemungkinan dan berkata ia akan mengeluarkan notis kepada tiga lagi.12

Asap itu telah merebak sejauh ibu negara Indonesia, dan jerebu itu telah mencetuskan tahap amaran tertinggi di Asia Tenggara.1

Perdana Menteri Anwar Ibrahim berkata aset bernilai RM37.53 bilion yang dikaitkan dengan "mafia korporat" telah dirampas, dan RM28 bilion telah digunakan untuk membayar hutang 1MDB. Beliau juga berkata aset bernilai RM4.3 bilion telah dibekukan dan RM1 bilion dirampas. Anwar mengaitkan masalah itu dengan sistem yang tidak mempunyai ketelusan.123

Isu mafia korporat dan dakwaan penyalahgunaan kuasa di FELDA disenaraikan antara perkara tumpuan di Dewan Rakyat. Anwar berkata kerajaan tidak pernah mengeluarkan arahan untuk melengahkan siasatan kes Felda.45

Anwar berkata laporan siasatan akan didedahkan kepada umum dalam tempoh tiga bulan. Beliau juga mencabar sesiapa yang mempunyai bukti supaya tampil, sambil berkata tidak menjadi soal sama ada orang itu Azam, Farhash atau Victor Chin.67

Anwar mengkritik Rafizi Ramli dan mempersoalkan mengapa beliau tidak bersuara ketika menjadi menteri.8

Negeri Sembilan berada di tengah-tengah krisis pentadbiran yang melibatkan kedua-dua pemerintah negeri dan parti politik persekutuan. Menteri Besar Ismail Lasim bertemu Tuanku Muhriz di Istana Hinggap Seremban semasa krisis itu dan selepas itu mengelak daripada bertemu media. PKR Negeri Sembilan telah menuntut Ismail Lasim menjelaskan sepucuk surat yang dihantarnya kepada Penyimpan Mohor Besar Raja-Raja.123

Tuanku Nadzaruddin dan empat Undang mengisytiharkan krisis diraja Negeri Sembilan tamat selepas Menteri Besar menandatangani proklamasi. Kenyataan itu dikeluarkan sebagai dokumen 17 halaman oleh Setiausaha Dewan Keadilan dan Undang (DKU). Empat Undang, yang kedudukan mereka antara yang dipersoalkan, menolak kenyataan itu.134

Attributed claim: Seorang Undang berkata Ismail Lasim tidak lagi perlu hadir di hadapan Tuanku Muhriz. Satu laporan lain menyatakan Menteri Besar dan seorang lagi tokoh tidak pernah diperintahkan hadir di hadapan pemerintah.25

Menteri Besar Ismail Lasim menafikan Ahmad Zahid Hamidi terlibat dalam usaha menjatuhkan Tuanku Muhriz. Ahmad Zahid secara berasingan menyeru ahli-ahli dewan undangan negeri Barisan Nasional di Negeri Sembilan supaya mengutamakan kebajikan rakyat. Sebuah kenderaan yang dipercayai membawa Perdana Menteri Anwar Ibrahim dilihat memasuki Istana Negeri Sembilan.67

Berita Harian mengingatkan supaya tidak melampaui peranan masing-masing dalam perkara itu. Satu laporan menggambarkan Negeri Sembilan, tanah adat Perpatih, sebagai tergoncang selama 24 jam oleh rentetan peristiwa dalam krisis diraja serta institusi politik dan adat negeri itu.89

Mahkamah Malaysia telah memerintahkan ahli politik UMNO Akmal Saleh membayar ganti rugi kepada Ahli Parlimen Seputeh Teresa Kok selepas memutuskan kes saman fitnah yang dikemukakan olehnya terhadap Akmal. Laporan menyebut jumlah ganti rugi itu sebanyak RM300,000, dan Akmal kalah dalam kes tersebut.1234

Akmal mengulas keputusan mahkamah itu dengan enggan berundur daripada politik. "Buatlah apa kamu nak buat, untuk saya berundur tidak sama sekali" — lakukan apa yang kamu mahu, saya tidak akan berundur sama sekali — katanya, menurut Sinar Harian.56

Attributed claim: Media berbeza pendapat mengenai jumlah ganti rugi itu. Malaysiakini, sebuah media pembangkang, melaporkan bahawa Kok memenangi pampasan RM250,000, manakala Astro Awani, media yang menyokong kerajaan, melaporkan bahawa Akmal perlu membayar RM300,000.72

Kes ini ialah saman fitnah yang dikemukakan oleh Kok terhadap Akmal, dan perintah mahkamah mewajibkan beliau membayar ganti rugi itu kepadanya.18

Polis Indonesia mengesahkan penglibatan pihak asing dalam 98 kes kebakaran hutan, menurut laporan yang disiarkan oleh media Malaysia pada Isnin. Kebakaran itu telah mengirim asap merentas sempadan, dan Singapura sebelum ini menghantar notis kepada tujuh syarikat Indonesia sebagai sebahagian daripada siasatan terhadap jerebu rentas sempadan yang menjejaskan pulau itu. Jerebu daripada kebakaran hutan di Kalimantan telah merebak sejauh ibu negara Indonesia.123

Malaysia telah menawarkan sebuah pesawat Bombardier untuk membantu memadamkan kebakaran di Indonesia, kata Timbalan Perdana Menteri Ahmad Zahid Hamidi. Bantuan luar perlu menunggu Indonesia mengisytiharkan bencana nasional, dan kerajaan berkata ia masih berusaha menangani krisis itu. Jerebu itu telah mencetuskan tahap amaran tertinggi di Asia Tenggara.435

Seorang penganalisis politik mempersoalkan di mana ketegasan ASEAN ketika jerebu berulang, sambil bertanya mengapa blok serantau itu tidak bertindak lebih tegas. Kebakaran hutan dan asap yang terhasil telah mencetuskan protes di seluruh Indonesia, dengan penunjuk perasaan mempersoalkan isu kebakaran hutan dan jerebu. Empat orang maut ketika memadamkan kebakaran hutan di Bromo, terperangkap dalam api dan asap tebal.61

Singapura telah menghantar notis kepada tujuh syarikat Indonesia yang dikenal pasti sebagai kemungkinan punca jerebu rentas sempadan, sekali gus membuka siasatan terhadap firma yang dikaitkan dengan kebakaran hutan dan tanah yang disalahkan kerana asap yang melayang di ruang udara pulau itu. Notis tersebut menyasarkan syarikat yang disyaki mempunyai kaitan dengan kebakaran itu, bukan kebakaran itu sendiri.12

Singapura berkata pihaknya akan mengeluarkan notis pencegahan jerebu kepada tiga lagi syarikat Indonesia, sekali gus meluaskan senarai firma yang berdepan penelitian. Kerajaan itu juga berjanji akan mengambil tindakan undang-undang yang lebih tegas terhadap syarikat yang dikaitkan dengan jerebu.324

Jerebu telah menjejaskan perniagaan di Singapura. Jualan restoran merosot sehingga 70 peratus, dan pendapatan penghibur jalanan turut terjejas.5

Singapura secara berasingan berjanji akan menambah S$30 juta untuk memperkukuh keselamatan siber ASEAN, satu komitmen yang diumumkan pada minggu yang sama dengan langkah-langkah jerebu itu.6

Kerajaan sedang mengkaji lanjutan pengesahan umur dan semakan elektronik kenali pelanggan anda (e-KYC) ke platform permainan dalam talian, kata Menteri Komunikasi Fahmi Fadzil. Suruhanjaya Komunikasi dan Multimedia Malaysia (MCMC) sedang meneliti peluasan itu.12

Cadangan itu susulan kebimbangan tentang kanak-kanak dieksploitasi dan direkrut dalam talian. Utusan Malaysia melaporkan bahawa militan merekrut seorang kanak-kanak berusia 12 tahun menggunakan platform permainan Roblox, dan MalaysiaGazette melaporkan bahawa ideologi di sebalik perekrutan itu masih aktif.34

Fahmi membincangkan penyalahgunaan media sosial dan eksploitasi kanak-kanak dengan Meutya dari Indonesia di Bali, menurut Bernama. Perbincangan itu meletakkan persoalan permainan dan pengesahan umur seiring dengan kerjasama rentas sempadan mengenai perlindungan kanak-kanak dalam talian.5

Laluan Rel Pantai Timur (ECRL) akan mengenakan tambang permulaan RM125 bagi laluan Gombak–Kota Bharu, dengan tiket sehala diiklankan bermula RM60. Pengendalinya menyasarkan 1.4 juta penumpang setahun mulai 2027.1234

Kanak-kanak, warga emas, pesara dan orang kurang upaya (OKU) akan menerima diskaun 50 peratus bagi tambang ECRL.51

Pengumuman tambang itu dilaporkan oleh Sinar Harian, Berita Harian dan Free Malaysia Today, manakala Amanz melaporkan tiket sehala bermula RM60.12364