🇪🇸19 Ekim haftası

İspanyol gazetelerinin aktardığına göre Fransa, Limoges belediye binasının yakılmasını da içeren olayların ardından vandalizm dalgasını kontrol altına almak için orduyu ve seçkin birlikleri hazırlıyor. Söz konusu yangın nedeniyle gözaltına alınan kişinin, Fransız istihbaratının tanıdığı radikal sol bir eylemci olduğu belirtiliyor. Bask kökenli genç bir adam olan Hodei Ciarra Docampo'nun Limoges'te kaos yarattığı tespit edildi.123

Fransa İçişleri Bakanı Lecornu, Fransa'da "gerekirse" olağanüstü hal ilan edilmesini desteklediğini söyledi ve sokağa çıkma yasaklarına onay verdi. Hükümet kısmi sokağa çıkma yasakları ilan ederek aşırı solu "derin bir kaos örgütlemekle" suçladı.12

İspanyol basınında görüşlerine başvurulan Fransa siyaseti uzmanı, sokaklardaki şiddetten "en çok aşırı sağın kazançlı çıktığını" savunuyor. "Aciz" Macron başlıklı bir yazısında La Vanguardia, olayları Fransa cumhurbaşkanının siyasi zayıflığı çerçevesinde ele alıyor.45

Olaylar İspanya siyasetine de taştı: Katalonya'da Aliança lideri Silvia Orriols, Fransa'daki olaylara atıfta bulunarak "Katalonya için ve çocuklarınız için istediğiniz bu mu?" diye sordu. Fransa'nın borcu Avrupa piyasalarının gündeminin merkezine geri döndü; Fransa'nın risk primi bir borç krizini tetikleme tehdidi oluşturuyor ve İspanya'nın Ibex endeksi Fransa'daki istikrarsızlık ortamında yaklaşık yüzde 2 düştü.54

Madrid'de bir dini okulda görev yapan bir öğretmen, 10 reşit olmayan öğrenciye cinsel saldırıda bulunduğu ve istismarı kayda aldığı suçlamasıyla gözaltına alındı ve halihazırda cezaevinde tutuluyor. Öğrenciler 12 ila 15 yaşları arasındaydı ve söz konusu okul Las Mercedarias. Fen bilimleri dersi veren adam daha önce Atlético Madrid'de kaleci antrenörü olarak çalışmıştı.123

ABC'nin haberine göre istismar beş eğitim-öğretim yılı boyunca sürdü; gazete, öğretmenin öğrencileri PlayStation üzerinden kendine çektiğini ve onları evinde oynamaya davet ettiğini bildirdi. El Mundo da çocuklara nasıl yaklaştığına dair aynı anlatıma yer vererek onun öğrencileri oynamaya davet ederek kandırdığını aktardı.42

Dava artık mahkemede görülüyor ve öğretmen gözaltına alınmasının ardından tutuklu bulunuyor. Haberlerde gözaltına alınma tarihi ya da cezaevi kararını veren mahkeme belirtilmedi.51

İspanya Anayasa Mahkemesi, 'ley de nietos' (torunlar yasası) kapsamında vatandaşlığa alınan İspanyolların oy kullanma haklarının askıya alınmasına karşı kamu denetçisinin yaptığı amparo başvurusunu reddederek 29 Kasım seçimleri öncesinde 160 bin kişinin oyunu belirsizliğe bıraktı. Mahkemenin kararı, Yüksek Mahkeme'nin emrettiği askıya alma kararını yürürlükte tutuyor.123

Mahkeme başvuruyu 10'a karşı 2 oyla reddetti, diye aktardı El Español. La Vanguardia ise başvurunun erken olduğu gerekçesiyle reddedildiğini bildirdi.45

Kamu denetçisi Defensor del Pueblo, torunlar yasası kapsamındaki vatandaşların oy kullanma haklarının askıya alınmasına karşı başvuruyu yapmıştı. Mahkeme içindeki bir rapor başvurunun erken olduğu gerekçesiyle reddedilmesini önermiş, başvuru mahkemenin ilerici kanadını bölmüştü.15

OkDiario, Adalet Bakanı Campo ile hâkim Sáez'in 'nietos' için yapılan başvuruyu savunan tek kişiler olduğunu bildirdi.6

Askıya alma kararı bir Yüksek Mahkeme emrinden kaynaklanıyor ve mahkemenin kararı, etkilenen seçmenlerin 29 Kasım'da ne olacağını açık bırakıyor. El Mundo, seçimlerin itiraz konusu olup olmayacağını sordu.72

Halk Partisi (Partido Popular) lideri Alberto Núñez Feijóo, partisinin 29 Kasım'daki genel seçimi kazanması halinde bir milyon konut inşa edeceğini ve kiracılar ile ev sahipleri için vergileri düşüreceğini vaat etti. Sevilla'da konuşan Feijóo, PP'nin ilk evini satın alan gençlere 25 bin euroluk vergi indirimiyle "yeni bir ev sahipleri nesli" oluşturacağını söyledi.1234

La Voz de Galicia, Feijoo'nun planı gençlerin konuta erişimi için "tarihteki en büyük destek" olarak nitelendirdiğini bildirdi. ABC ise Feijoo'nun "bu hükümetin konut alanındaki başarısızlığını" tersine çevirmenin kendi başarısı olacağını söylediğini aktardı.54

İspanya Yüksek Mahkemesi, Salı günü verdiği kararla eski Katalan başkan yardımcısı Oriol Junqueras ile eski bölgesel bakanlar Meritxell Bassa, Jordi Turull ve Raül Romeva'ya af uyguladı. Mahkeme, söz konusu kişilerin mahkûm edildiği malversación (kamu kaynaklarının kötüye kullanımı) suçunu affetti. Karar, Anayasa Mahkemesi'nin bir kararının ardından Yüksek Mahkeme'nin taraflara procés kapsamındaki malversación suçunun affedilip affedilmeyeceğini sormasının ardından geldi.1234

Karar, Anayasa Mahkemesi'ne yönelik sert eleştiriler içerdi. Yüksek Mahkeme, mahkemeyi kendi görev alanına "tecavüz etmekle" suçladı ve El Español'un aktardığına göre mahkemenin "expansionismo"sunu anayasal tasarımın bir "mutasyonu" olarak nitelendirdi.354

Atıflı iddia: Público'nun haberine göre Yüksek Mahkeme, Anayasa Mahkemesi'nin içtihadını benimseyerek affı uyguladı; bu çerçeveleme, kararın gerekçesini mahkemenin Anayasa Mahkemesi'ne yönelik kendi eleştirisinden farklı bir ışığa yerleştiriyor. Merkez sağ yayın organları El Mundo ve El Español, kurumsal yetki aşımı suçlamasını öne çıkarırken merkez sol El País, Anayasa Mahkemesi'ne yönelik eleştirinin yanı sıra affın kendisini manşete taşıdı.2356

Af, Junqueras ile üç eski bakanın malversación mahkûmiyetini kapsıyor ve bu suçu cezalarından çıkarıyor. Karar, gerekçeli bir yargı kararı biçimi olan auto olarak verildi.123

İspanya Yüksek Mahkemesi, 'ley de nietos' (torunlar yasası) kapsamında vatandaşlığa alınan 163.020 İspanyol'un oy hakkının askıya alınmasına ilişkin davada beyan süresini kapattı. Etkilenen seçmenlerin mahkemeye alegaciones sunmak için sınırlı bir süresi vardı ve bu süre artık doldu.123

Askıya alma kararı, İspanya'nın ombudsmanı Defensor del Pueblo'nun yasa kapsamındaki vatandaşlığa alınmış kişilerin oy hakları konusunda Anayasa Mahkemesi'ne yaptığı amparo başvurusundan kaynaklanıyor. Anayasa Mahkemesi başkanvekili, başvurunun yapılmasının ardından hâkimleri harekete geçirdi.43

Anayasa Mahkemesi'ndeki bir iç rapor, ombudsmanın başvurusunun erken olduğu gerekçesiyle reddedilmesini öneriyor ve başvuruyu 'prematuro' olarak nitelendiriyor. Başvuru mahkemenin ilerici kanadını böldü; hükümet ise yasayı doğrudan Anayasa Mahkemesi'nin önüne götürecek bir yol bulamadı ve yasaya yalnızca etkilenen kişiler itiraz edebiliyor.546

PSOE ve IU, askıya alma kararından etkilenenlere danışmanlık yapıyor; hükümet ise nüfus sayımını henüz temizlemedi ve diplomatlar 29 Kasım'da hangi vatandaşlığa alınmış kişilerin oy kullanabileceğini bilmenin 'casi imposible' olduğunu söylüyor. Asturias'ta yurt dışında kayıtlı 143.588 seçmen Yüksek Mahkeme'nin durdurma kararından etkilendi.789

Öğrenciler, Fransa'nın çeşitli şehirlerindeki lise öğrencilerinin protestolarına destek amacıyla Paris'teki Louvre müzesine girişi kapattı. Louvre, lise protestolarına destek veren École du Louvre öğrencilerinin eylemi nedeniyle müzenin geçici olarak kapatıldığını duyurdu.1234

Fransa İçişleri Bakanı Lecornu, "gerekirse" Fransa'da olağanüstü hâl ilan edilmesinden yana olduğunu söyledi ve sokağa çıkma yasaklarının getirilmesine onay verdi. Fransa hükümeti kısmi sokağa çıkma yasaklarını duyurdu ve aşırı solu "derin bir kaos örgütlemekle" suçladı.56

RFI'ye göre öğrenciler, "somut taahhütler elde edene kadar seferberliği sürdürme" sözü verdi. Seferberlik liselerden yükseköğrenim öğrencilerine yayıldı; bu öğrenciler de Louvre eylemine katıldı.74

Atıflı iddia: Louvre'un önünü kimlerin kapattığına dair anlatımlar farklılık gösteriyor. Sağ eğilimli El Debate, müzeyi şiddet yanlısı grupların kapattığını yazarken heraldo.es, Infobae ve Euronews, öğrencilerin okul protestolarına destek amacıyla girişi kapattığını bildirdi.8231

Katalonya'da Aliança lideri Silvia Orriols, Fransa'daki olayları örnek göstererek "Katalonya için ve çocuklarınız için istediğiniz bu mu?" diye sordu. La Vanguardia ise öfkenin nereden kaynaklandığını ve siyasetçileri neden şaşırttığını sorguladı.910

Fransa'nın borcu yeniden Avrupa piyasalarının endişe odağına yerleşti; ülkenin risk primi bir borç krizini tetikleme tehdidi oluşturuyor. İspanya'nın Ibex endeksi düşüşünü hızlandırarak Fransa'daki istikrarsızlık nedeniyle yaklaşık yüzde 2 değer kaybetti.123

Piyasalar Avrupa Merkez Bankası'nın müdahale edip etmeyeceğini ve bunun ne zaman olacağını soruyor. Endişe Fransa'nın ötesine uzanıyor: Fransız borcu İtalya'yı resesyona sürükleyebilir ve getirilerdeki artış yeni bir euro krizi korkusunu canlandırdı.145

Atıflı iddia: Merkez sağ bir yayın olan El Economista, Fransa'yı uçurumun eşiğinde resmederek Avrupa'nın en büyük refah devletinin protestoları kontrol altına alamadığını söylüyor. Merkez sol El Periódico ise aynı olayları Avrupa'nın borç krizinin hayaletinin geri dönüşü olarak çerçeveliyor ve endişenin kaynağının neden Fransa olduğunu soruyor.26

Algeciras Belediye Başkanı Landaluce, 25 Ekim'de Alcaldía'dan ayrılacağını duyurarak bu görevdeki 15 yılı aşkın süresini sona erdirdi. İstifası, hakkındaki gensoru önergesinin görüşülmesine üç gün kala geldi.1234

Ayrılışı, iki cinsel saldırı şikayeti ve cinsel taciz suçlamasıyla mahkemeye sevk edilmesinin ardından gerçekleşti. El Confidencial, istifa ederken masumiyetini koruduğunu bildiriyor.156

İddia edilen cinsel istismarı bildirme konusunda ilk adımı atan Algeciras'taki PSOE, istifayı memnuniyetle karşıladı.7

Atıflı iddia: Yayın kuruluşları Landaluce üzerindeki baskıyı farklı biçimlerde aktarıyor. El País ve Infobae, taciz suçlamasıyla mahkemeye sevk edilme ve iki şikayeti öne çıkarırken El Confidencial masumiyetini savunduğunu vurguluyor; La Voz Digital ise son saatlerini istifa etmek ile gensoru önergesiyle yüzleşmek arasında bir seçim olarak çerçeveledi.1568

Hâkim Pablo Llarena, Vox'un temyiz başvurusunu reddetti ve Carles Puigdemont hakkındaki tutuklama emrini kaldırma kararını teyit ederek eski Katalonya başkanının gözaltına alınmadan İspanya'ya dönmesinin önünü açtı. Karar, Anayasa Mahkemesi'nin Puigdemont'un amparo başvurusu hakkında karar vermesini beklemeden af yasasını ona uyguluyor.123

Llarena kararında Anayasa Mahkemesi'nin af konusundaki tutumunu eleştirdi ve Anayasa Mahkemesi Başkanı Cándido Conde-Pumpido'yu "mesura" eksikliği nedeniyle kınadı. Mahkemenin başkan yardımcısı, kamu denetçisinin torunlar yasasına karşı amparo başvurusunda bulunmasının ardından hâkimleri harekete geçirmişti.245

Yüksek Mahkeme, Puigdemont'un aftan yararlanabileceğini değerlendirdi ve tutuklama emrinin sona erdiğini teyit etti. Perşembe günkü haberlerde, gözaltına alınma riski olmadan dönebileceği yinelendi.67

Atıflı iddia: Yayın kuruluşları kararı farklı çerçevelerle sundu. Sağ çizgideki ABC, kararı Llarena'nın Anayasa Mahkemesi'nin amparo başvurusunu görmesine gerek kalmadan af yasasını Puigdemont'a uygulaması olarak sunarken, ESdiario hâkimin arama ve yakalama emrini geri çekmesine rağmen Anayasa Mahkemesi'ne karşı durduğunu yazdı.38