🇹🇭2 Kasım haftası

Bum Panadda ile bağlantılı Khon Tham Dee Vakfı'nı soruşturan polis, vakfa 910 milyon baht aktığını ve paranın büyük bölümünün kamu yararı dışındaki amaçlara gittiğini tespit etti. Tayland basınında yayımlanan rakamlara göre vakfa bağlı üç hesap, yalnızca iki yıl içinde 1.800 milyon bahtlık bir para dolaşımı gerçekleştirdi.123

Soruşturmayı Tüketiciyi Koruma Polis Birimi yürütüyor; emniyet genel müdürü, halktan dolandırıcılık yoluyla bağış topladığı belirtilen influencerlar da dahil olmak üzere bağış kampanyası düzenleyen vakıf ve kuruluşların denetlenmesi talimatını verdi. Polis, delillerin Bum Panadda'yı beyan edilen amaçlar dışında kullanılmak üzere aktarılan bağış parasıyla ilişkilendirdiğini belirterek üç ağır suçlamada bulunmayı planladığını ve soruşturmayı diğer ilgili kişilere doğru genişleteceğini açıkladı.12

Merkezi Soruşturma Bürosu, Bum Panadda ile eşi Got Athip'i geçici olarak tutmak için hücreleri temizleyip boşalttı ve ertesi sabah saat 10'da tutukluluk kararı için Ceza Mahkemesi'ne gönderdi. Avukatları Kung ve Oi Sri, çiftin delilleri karartabileceği ve tanıkları baskı altına alabileceği gerekçesiyle kefalete itiraz etti.456

Başbakan Anutin, İçişleri Bakanlığı'na ülke genelindeki vakıflarda kapsamlı bir düzenleme yapılması ve bağış parasını beyan edilen amaç dışında kullananlar hakkında dava açılması talimatını verdi; bu kişilerin hem karma yasası hem de kanun önünde hesap vermesi gerektiğini söyledi. Talimat, davayı tek bir hayır kurumunun ötesine taşıyarak vakıf sektörünün tamamına yayıyor.7

Tayland Uluslararası Ticaret Teşvik Dairesi (DITP), Avrupa'daki soğutmalı depolama birimlerine yönelik siber saldırıların ardından Taylandlı gıda ihracatçılarını soğuk zincirde kesintiye hazırlıklı olmaları konusunda uyardı. Kurumun uyarısı Tayland'ın iş dünyası ve devlet yayın organlarında yer aldı. Saldırılar depolanan ürünlere zarar verdi ve ihracat tedarik zincirini riske attı; siparişler üzerinde de olası etkileri bulunuyor.123

Amerika Birleşik Devletleri, dünya genelinde endüstriyel soğutma sistemlerine yönelik saldırılar üzerine bir siber uyarı yayımlayarak bozulan gıda ve yangın riski konusunda uyardı. Taylandlı yayın organları, ABD uyarısının yalnızca Avrupa'daki vakaları değil, gıda sektörünün genelinde kullanılan soğutma sistemlerini kapsadığını aktardı.453

Tayland basınında aktarılan bir AB uyarısına göre, hackerlar 10 ülkede süpermarketlerin soğutma ünitelerinin iç sıcaklığını 50 santigrat dereceye kadar yükselterek büyük miktarda gıdanın çöpe atılmasına yol açtı. AB, gıdanın silah olarak kullanılmasının artık bir gerçeklik haline geldiğini belirtti.671

Tayland Ticaret Bakanlığı, Avrupa'daki süpermarket soğutma sistemlerine yönelik saldırıları izlediğini ve bunun sonucunda gıda ve meyve siparişlerinin Tayland'a kayabileceğini öngördüğünü açıkladı. Dairenin ihracatçılara yönelik uyarısı ise tersi yönde olup soğuk zincirde ve siparişlerde yaşanan zarara dikkat çekiyor.851

Saldırılar soğutmayla sınırlı kalmadı: Tayland basınına göre hackerlar Avrupa ve Japonya'da banka ve kan bankası sistemlerini de ihlal etti ve müşteri verileri sızdı. Kaspersky, Avrupa'daki soğuk hava deposu vakasından dersler çıkararak internete bağlı cihazların izinsiz erişime açık olduğu uyarısında bulundu.697

Tayland Ticaret Bakanlığı, alışveriş yapanların afetlere hazırlık amacıyla malzeme alması üzerine panik alımı tespit edilmediğini ve ürün stoklarının yeterli olduğunu bildirdi. Bakanlık, arzın talebi karşılaması için mağazalara ve dükkânlara stoklarını artırıp mallarını yenilemeleri talimatını verdi ve mallarda sıkıntı yaşanmadığını belirtti.1234

Alışveriş yapanlar, uluslararası standart olan üç günlük malzeme ölçüsünde alım yapıyordu ve bakanlık soğutma ile dondurucu sistemlerine yönelik riski izlediğini açıkladı. Başbakan, afet uyarılarına ilişkin tartışmaya değinerek insanlara bir hayatta kalma çantası hazırlamalarını tavsiye etti; ancak Tayland'da gıda sıkıntısı bulunmadığını söyleyerek panik yapmamalarını istedi.1234

Hong Kong'daki bir mahkeme, bölgenin protesto hareketinin eski liderlerinden Joshua Wong'u yabancı güçlerle iş birliği suçlamasıyla 10 yıl daha hapis cezasına çarptırdı. Taylandlı yayın kuruluşları cezayı perşembe günü duyurdu ve davayı bir ulusal güvenlik davası olarak nitelendirdi.123

RYT9'a göre mahkeme 10 yıllık cezayı Hong Kong'un güvenlik yasası kapsamında verdi; yayın kuruluşu davayı bu mevzuat kapsamında yabancı güçlerle iş birliği olarak tanımladı. Diğer haberler, yasanın adını belirtmeden aynı süreyi aktardı.45

Wong bu karardan önce de cezaevinde bulunuyordu; yeni süre mevcut cezasının yerine değil, ona ek olarak verildi. Haberler onu Hong Kong'da eski bir protesto lideri olarak tanımladı.136

Tayland İl Yönetimi Dairesi, sel mağdurlarına yardım için izinsiz para topladığı gerekçesiyle Bum Panadda ile bağlantılı Khon Tham Dee Vakfı'na karşı işlem yapılması talebiyle polise başvurdu. Şikayetin konusu vakfın bağış kampanyası ve polis, delillerin Bum Panadda'yı beyan edilen amaçlar dışında aktarılan bağış parasıyla ilişkilendirdiğini söyledi.12

Emniyet genel müdürü, halktan dolandırıcılıkla para toplama olarak nitelendirilen bir davada, aralarında fenomenlerin de bulunduğu bağış kampanyası açan vakıf ve kuruluşların denetlenmesi talimatını verdi. Polis üç ağır suçlamada bulunmayı ve soruşturmayı ilgili diğer kişilere genişletmeyi planlıyor.32

Atıflı iddia: Davanın haberleştirilmesi, hayır işlerinin yönetimine dair ne söylediği konusunda bölünmüş durumda. Muhalif bir yayın organı olan Manager Online, hesabı tek başına çekebilen, harcayabilen ve kapatabilen, bağış zengini tek bir kişiyi anlattı ve vakıf kurallarındaki boşlukların dolandırıcılığın bir azizin pelerini altında işlemesine izin verip vermediğini sordu. İktidara yakın bir yayın organı olan Naewna ise vakıflardaki yönetim krizinin beş boyutuna dair eski bir hakimin analizine yer vererek hayır işlerini bir kalkan olarak çerçeveledi.45

Tayland silahlı kuvvetleri komutanı, Myanmar'ın askeri ataşesiyle görüşerek, Myanmar'ın kendi topraklarında yürüttüğü her türlü operasyonun sınır boyunca yaşayan Taylandlıları etkilememesi gerektiğini söyledi ve sahadaki sonuçların ölçüt olacağını belirtti. Myanmar'ın kendi bölgesinde askeri harekât yürütebileceğini ancak Tayland'ın egemenliğine dokunmaması gerektiğini ifade etti.123

Bu mesaj, Myanmar ordusu ile silahlı gruplar arasında yaşanan ve sınırın ötesine top mermileri ve etkileri taşan çatışmaların ardından geldi; Tayland tarafındaki sakinler çatışmaların taşmasına maruz kaldı. Tayland basınındaki haberler, çatışmaların bedelini ödeyen sınır köylülerine odaklandı.34

Myanmar'ın hava kuvvetleri Karen Eyaleti'nde bir kız yurdunu vurdu; 3 kişi öldü, çok sayıda kişi yaralandı.5

Sihasak, Tayland'ın kaygılarını dile getirmek ve çatışmaların sınırdan uzak tutulmasını istemek için Myanmar'daki mevkidaşını doğrudan telefonla aradı. 12 Kasım'da, Manila'daki zirveden önce Myanmar'ı ziyaret etmesi bekleniyor.42

Salween Nehri havzasındaki bir ağ, hükümete Myanmar ile güvenli bölge oluşturulması için müzakereleri hızlandırma çağrısında bulundu.6

Prachin Buri eyaletindeki Sa Makheua'da bir köy muhtarının tıbbi muayenesinde kanındaki ağır metal seviyelerinin standartların üzerinde olduğu tespit edildi. Muhtar, balık yediğini ve sel suyunda yürüdüğünü, kirlenmiş suyla temas ettiğine inandığını söyledi.123

Prachin Buri sakinleri, eyaletin kirlilik kontrol bölgesi ilan edilmesini talep etti. Prachin Khem Khaeng grubu, hükümetin şikâyet merkezine ve Doğal Kaynaklar ve Çevre Bakanlığı'na bir mektupla giderek Anutin'den kirlilik sorununu ele alacak ulusal bir komite kurmasını istedi.456

Kirlilik yerel ekonomiye de ulaştı: balık pazarı sessizliğe gömüldü ve gıda işletmeleri risk altında. Eyaletteki çiftçiler, kirlenmiş suya maruz kalan bölgelerde yetiştirilen pirinç ve şeker kamışının hasat edilip satılıp satılamayacağı konusunda kendilerine bir yönlendirme yapılmadığını söylüyor.32

Thai PBS, Prachin Buri'deki endüstriyel atık sahasında gökkuşağı renkli su görüldüğünü bildirdi ve sorunun kaynağını selden kaynaklanan endüstriyel atığa bağladı. Kirlilik Kontrol Dairesi, halkı rahatlatmak amacıyla Prachin Buri Nehri'ndeki su kalitesini izlediğini açıkladı.7

Tayland Göçmenlik Bürosu'nun başkanı, büronun yabancı müşterilere Taylandlı baba sağlayan bir ağa yönelik operasyon kapsamında ülkeden çıkan 18 yaş altı çocukların denetimini sıkılaştırdığını söyledi. Büro 1 Aralık'tan itibaren özel hastanelerle veri paylaşacak ve doğum belgelerindeki kontrolleri sıkılaştıracak.12

Thai PBS'nin haberine göre polis, ağın iki üyesini gözaltına aldı. Düzenlemenin arkasındaki Çinli müşteri hakkında kara para aklama suçlamasıyla yakalama kararı bulunuyor; Thairath da Çinli babanın 2.500 milyon bahtlık bir dolandırıcılık davasından kaçtığını bildirdi.34

Amarin TV, göçmenlik polisi ile İl Polis Bölgesi'nin Çinli destekçilere Tayland vatandaşlığı satan bir çeteyi çökerttiğini bildirdi.5

Tayland basınının salı günkü ABD ara seçimlerine ilişkin haberleri, oylamayı Başkan Donald Trump'ın Kongre üzerindeki hâkimiyetini kaybedip kaybetmeyeceğinin bir sınavı olarak çerçeveledi. Haberlerde sonucun dünya ekonomisi için oyunun kurallarını değiştirebileceği ve sonucun küresel ölçekte hissedileceği belirtildi.12

Haberlerde aktarılan aracı kurum araştırmasına göre ABD ara seçimleri riskli varlıkların lehine; dikkatler gelişmekte olan piyasalara dönen fon akımları ile Tayland hisse senetlerinin yönü üzerinde.3

Thaipost, Dr. Kobsak Pootrakool'un oylamayı dünyanın kaderini belirleyecek bir gün olarak nitelendirdiğini bildirdi.4

Atıflı iddia: Manager Online'ın haberine göre ara seçimler öncesinde yapılan son anket, Trump'ın onay oranının düşük bir seviyede olduğunu ortaya koydu ve Amerikalıların Demokratları tercih ettiğini gösterdi; haber, oylamayı başkan hakkında bir hüküm olarak sunuyor. Devlet ve merkez eğilimli yayın kuruluşları ise aynı seçimi hangi partinin kazanacağı ve bunun küresel ekonomiyi nasıl yeniden şekillendireceği etrafında çerçeveledi.521

Delinews'e göre yaklaşık 200 köylü, Prachin Buri eyaletindeki bir geri dönüşüm tesisini ablukaya aldı. Chaturon, protestoculara moral vermek için olay yerinde dumanın içine girdi.12

Sakinler, zehirli atık fabrikasına karşı bir lanet ritüelinde biber ve tuz yaktı ve hükümete çözümü hızlandırması için baskı yaptı. Aynı habere göre yetkililere fabrikalardaki denetimlerin genişletilmesi talimatı verildi.2

Kirlilik Kontrol Dairesi, halkı güvence altına almak için Prachin Buri Nehri'ndeki su kalitesini izlediğini açıkladı. Thai PBS, Prachin Buri'deki zehirli atık tesisindeki gökkuşağı renkli suyu haberleştirdi.34

Atıflı iddia: ผู้จัดการออนไลน์ / เดลินิวส์ / Matichon Online: Muhalif bir yayın olan Manager Online, Prachin Buri vali yardımcısı Chonathip'in tepkisini sorgulayarak gösteriş için balık yemenin kirliliği temizlemeye herhangi bir katkısı olup olmadığını sordu. Diğer haberler ablukayı, lanet ritüelini ve su izlemeyi bu eleştiri olmadan aktarıyor.512