🇲🇦2 Kasım haftası

Eski Direnişçiler ve Kurtuluş Ordusu Mensupları Yüksek Komisyonu, anmanın Fas Sahra'sını geri kazanan ve bölge sakinlerinin Faslılıklarına bağlılığını güçlendiren barışçıl bir halk yürüyüşünü yansıttığını, bunun nüfus ile taht arasındaki tarihsel biat bağları çerçevesinde gerçekleştiğini belirtti. Komisyon, yıl dönümünün Sahra'nın Faslılığını özerklik temelinde pekiştirmeye yönelik kapsamlı bir ulusal seferberlik atmosferinde kutlandığını ifade etti.1

Yıl dönümü, önceki yıllardan farklı bir bağlamda, Batı Sahra'daki BM misyonu MINURSO'nun çekilmesi ve siyasi sürecin devam etmesiyle birlikte kutlanıyor. Temsilciler Meclisi Başkanı Ahmed Touizi, MINURSO'nun görev süresinin uzatılmaması kararının 35 yıllık bir süreci sona erdirdiğini ve Batı Sahra dosyasında yeni bir dönem başlattığını söyledi; meclise konuya ilişkin seferberliğini sürdürme çağrısında bulundu.234

Touizi, Tinduf kamplarında tutulan tutukluların çektiği acıların sona ermesi çağrısında bulundu. Sahra'daki yeni dönemin kazanımların pekiştirilmesini ve kalkınmanın güçlendirilmesini gerektirdiğini belirten Touizi, Güvenlik Konseyi'nin MINURSO'ya ilişkin kararını anlaşmazlığın çözümüne yönelik belirleyici bir dönüm noktası olarak nitelendirdi.546

BM Genel Kurulu Başkanı Halil el-Rahman, Rusya'nın Güvenlik Konseyi'nde Batı Sahra dosyasında veto kullanmasını görüşmek üzere 10 Kasım Salı günü resmi bir genel kurul oturumu çağrısı yaptı. Oturum, Konsey'in 30 Ekim'de, BM'nin Batı Sahra'daki misyonunun yapısını ve görevlerini Güvenlik Konseyi'nin 2797 sayılı kararı doğrultusunda değiştirecek ABD taslağındaki kararı kabul edememesinin ardından geldi. Dosyada kalemi ABD tutuyor.1234

Rusya, 30 Ekim'deki oylamada ABD taslağını veto etti ve BM misyonu görev süresinin uzatılmasından yoksun kaldı. Faslı yayın organları bu boşluğu 35 yıllık bir sürecin sonu olarak nitelendiriyor. Meclis Başkanı Ahmed Touizi, gelişmelerin anlaşmazlıkta yeni bir aşama açtığını söyleyerek misyonun üzerine inşa edildiği gerekçelerin artık geçerli olmadığını savundu ve Tinduf kamplarındaki tutukluların çektiği acıların sona erdirilmesi çağrısında bulundu.5678

Kral VI. Muhammed, misyonun görevlerinin sona ermesinin ardından gelen dönemi izlemek üzere 4 Kasım Çarşamba günü Rabat'taki kraliyet sarayında bir çalışma oturumuna başkanlık etti ve misyonla koordinasyon için İçişleri Bakanlığı'na bağlı bir ofisin misyonun tasfiyesini ve çekilmesini yürütmesi talimatını verdi. Kral, ateşkesin sürdüğünü teyit etti.56

Ulusal Liman Ajansı (ANP) ile Fransız Kalkınma Ajansı (AFD), 3 Kasım Salı günü Rabat'ta ortaklıklarının üçüncü finansmanı için toplam 100 milyon euro değerinde bir ortak deklarasyon imzaladı. Para, güney illerindeki altyapının geliştirilmesine ve yeşil limanlara geçişe ayrıldı.123

Deklarasyon, TelQuel'in töreni aktardığına göre ANP ve AFD genel müdürleri tarafından imzalandı. Aujourd'hui le Maroc, anlaşmayı güneydeki liman altyapısını ve yeşil limanlara geçişi kapsayan yeni bir stratejik ortaklık olarak tanımlıyor.13

Devlet yayıncısı 2M ve iş dünyası yayını La Vie Éco, aynı tutarı ve aynı amacı aktararak imzayı ANP-AFD ortaklığının üçüncü finansman dilimi olarak çerçeveledi. Hiçbir yayın organı farklı bir tutar ya da fonlar için farklı bir varış noktası bildirmedi.42

Moritanya yönetim makamları, Batı Sahra'ya komşu sınır bölgelerindeki vatandaşları dikkatli olmaları, sınır çizgisinin belirsiz olduğu bölgelerden kaçınmaları ve ülke dışındaysalar ulusal topraklara dönmeleri konusunda uyardı. Uyarılar, özellikle Dakhlet Nouadhibou bölgesindeki birkaç sınır ilçesinin sakinlerine yöneltildi ve sığır yetiştiricileri ile göçebe grupları da kapsadı.12

Bu önlemler, BM misyonu MINURSO'nun tasfiye edilmesi sırasında alındı. BM sözcüsü Stéphane Dujarric, 340 personelin çekilmesi ve 13 tesisin kapatılması dahil olmak üzere küçülmenin ayrıntılarını açıkladı.34

Fas Temsilciler Meclisi Başkanı Ahmed Touizi, MINURSO'nun görev süresinin uzatılmaması kararının 35 yıllık bir süreci sona erdirdiğini ve Batı Sahra dosyasında yeni bir aşama açtığını söyledi ve meclise bu konudaki seferberliğini sürdürmesi çağrısında bulundu. Ayrıca Tindouf'ta tutulan tutukluların çektiği acıların sona ermesini talep etti.56

Benabdallah ayrıca komiteye 10 ve 26 Aralık 2023 tarihli sosyal diyalog anlaşmalarının uygulanmasındaki ilerleme, öğretmenlere yapılan ödemeler ve bekleyen talep dosyalarının sonuçlandırılması konularında bilgi verdi. Pazartesi günü ulusal veli derneklerinin temsilcileriyle görüşen Benabdallah, eğitim sisteminin durumuna ilişkin endişeleri dinledi.123

Eğitim ve mesleki eğitim bakanlığının bütçe tasarısına göre, 2027 taslak bütçesi, hükümet gençlerin nitelik kazanmasına yönelik hedefleri yükseltirken mesleki eğitim finansmanını 200 milyon dirhem kısıyor.4

Fas'ın 2027 maliye tasarısı, gelir vergisi ölçeğini düzenleyerek satın alma gücünü tartışmanın merkezine koyuyor; bu tedbir uygulanması halinde kapsadığı ücretli çalışanların net gelirini artıracak. Tasarı aynı zamanda sosyal bileşenini güçlendiriyor; hükümet, hanelerin beklentilerine ve temel hizmetlere erişime önemli bütçe kaynakları ayırma taahhüdü veriyor.12

Tasarıya eşlik eden toplumsal cinsiyete duyarlı bütçe raporu, eğitim ve mesleki eğitimdeki ilerlemeye rağmen Faslı kadınların yalnızca yüzde 19'unun işgücü piyasasına katıldığını tespit ediyor. Rapor, işsizliği, ücret eşitsizliğini, finansmana erişim güçlüğünü ve çocuk bakım yapılarının eksikliğini gerekçe olarak gösteriyor.3

Kamu maliyesinin sağlamlaştırılması ve kârlılığının iyileştirilmesi olarak nitelendirilen son beş yılın mali kaydı, yeni hükümete tasarıdaki vergi tedbirlerinde hareket alanı sağladı.4

Atıflı iddia: TelQuel, tek başına gelir vergisi indiriminin yaşam standartlarını yansıtmadığını savunuyor; çünkü yaşam standardı alınan maaştan daha fazlasına bağlıdır. Yayın organı, ücret gelirindeki artışı hane refahının yalnızca kısmi bir resmi olarak çerçeveliyor.1

Fas hükümeti, yolcu ve yük taşıyan karayolu taşımacılığı işletmecilerine yönelik olağanüstü doğrudan desteğini sürdürecek ve 15 günlük bir dönemi kapsayan yeni bir motorin yardımı dilimi çıkaracak. Hükümet, söz konusu tedbirin sektörü uluslararası piyasalarda petrol ürünleri fiyatlarındaki süregelen artışlara ve bunların ulusal piyasaya etkisine karşı korumayı amaçladığını belirtti.123

Hükümetin açıklamasına göre yeni ödeme 10 Kasım'da başlıyor. Yardım, hükümetin karayolu taşımacıları için tek seferlik bir ödeme yerine sürdürmeye devam ettiği bir programın en son uzatması niteliğinde.34

Hükümetin iletişim ofisi, kararın karayolu taşımacılığı sektörü için aldığı eşlik edici tedbirler kapsamında olduğunu bildirdi. Yayımlanan açıklamalarda yeni dilimin toplam değerine yer verilmedi.21

Faslı kitapçılar birliği, öncü okullar programındaki kurumlarda hem ilkokul hem de ortaokul düzeyinde ders kitabı kıtlığının sürdüğünü belirtiyor. Kitap dağıtımının izlenmesi ve kitapların kitapçılara ulaşmasının sağlanması konusunda sorumluluğu Milli Eğitim, Okul Öncesi ve Spor Bakanlığı'na yüklüyor. Birlik, spekülasyonun bazı kitapların fiyatını belirlenen fiyatların üzerine çıkardığını söyledi.1

Birlik, eğitim bakanına yaptığı şikâyette, kıtlığın neden sürdüğüne, özellikle de öncü okullar için onaylanan ders kitaplarına ilişkin acil ve kapsamlı bir soruşturma yapılmasını istedi. Yükümlülüklerini ihlal ettiği tespit edilen taraflara hukuki ve idari sorumluluk yüklenmesi çağrısında bulundu. Birlik, kitapların tedariki ve dağıtımındaki aksaklıklardan bakanlığı, yayıncıları ve dağıtıcıları sorumlu tutuyor.2

Birlik ayrıca bakandan kıtlığı durdurmak ve nedenlerini ve sorumlu tarafları belirleyen bir soruşturma başlatmak üzere müdahale etmesini istedi. Okul kitaplarını dağıtan kanalların incelenmesi ve yayıncılar ile dağıtıcıların taahhütlerine uyup uymadıklarının denetlenmesi, her ihlal için hukuki ve idari sonuçlar doğurması gerektiğini söyledi.3

Fas Meteoroloji Genel Müdürlüğü (DGM), pazartesi ve salı günü birçok ilde dolu ve kuvvetli rüzgar hamleleriyle birlikte gök gürültülü sağanak öngördü. Pazartesi günü 13.00-23.00 saatleri arasında Es-Semara, Oued Ed-Dahab, Boujdour ve Assa-zag'da 20-30 mm yağış bekleniyordu.12

DGM, fırtınalı sağanakların salı günü Krallığın diğer bölgelerine de yayılmasının beklendiğini bildirdi.312

Atıflı iddia: Yağış toplamı konusunda yayın kuruluşları farklı bilgiler verdi. DGM'ye dayandıran TelQuel ve Aujourd'hui le Maroc sağanakları 20-30 mm olarak aktarırken, La Vie Éco birçok ilde 40 mm'ye varan yağış beklendiğini bildirdi.312